Η έξοδος από την κρίση περνάει από την τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση

Με άσχημο παρελθόν και με ένα πολύ απαιτητικό μέλλον, η τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση στην Ελλάδα βρίσκεται σε μεταβατικό και ίσως στο κρισιμότερο στάδιο της ιστορίας της. Εχει ακόμα χαμηλή ελκυστικότητα, αλλά ο μαθητικός πληθυσμός της αυξάνεται.

Η τεχνολογική εξειδίκευση ειδικά των αποφοίτων τριτοβάθμιας είναι υψηλή, ωστόσο το επίπεδο της αγοράς υπολείπεται αυτού της εκπαίδευσης, διογκώνοντας έτσι όχι μόνο το brain drain (διαρροή εγκεφάλων) αλλά και το brain waist (σπατάλη εγκεφάλων).

Το κυριότεροΟλες οι καινοφανείς και νεοφυείς επιχειρήσεις ανήκουν στις «πολύ μικρές» και «μικρές» επιχειρήσεις οι οποίες αποτελούν το σώμα της ελληνικής επιχειρηματικότητας (99,6%) και απασχολούν το 76% των εργαζομένων στις ελληνικές επιχειρήσεις.

Αυτές όμως υπέστησαν και το σοβαρότερο πλήγμα. Πόσο πιο κρίσιμη μπορεί να γίνει η αναβάθμιση της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης

Είναι αρκετά τα αντιφατικά μεγέθη που καταγράφηκαν στο πλαίσιο της έρευνας του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ «Η επαγγελματική εκπαίδευση/κατάρτιση και η αγορά εργασίας των νέων στην Ελλάδα – Υποτιμήσεις και διλήμματα»

Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν ανταμείβει το επίπεδο τεχνολογικής εξειδίκευσης των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Υιοθετεί ένα μοντέλο που προκρίνει ως ικανοποιητικά προσόντα εργασίας (α) τον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών, (β) τη γνώση της αγγλικής σε επίπεδο Proficiency, (γ) την τριετή προϋπηρεσία στο αντικείμενο. Ωστόσο, το αντικείμενο εργασίας που προσφέρεται είναι για απόφοιτο Λυκείου και η εργασία αμείβεται με μισθό κατώτερο του αποφοίτου Γυμνασίου.

Σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κυρίως ο δημόσιος τομέας της οικονομίας στην Ελλάδα επενδύει στην έρευνα & την ανάπτυξη.

Οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα (μεταξύ αυτών startups, spin-offs κ.ο.κ.) (αποτελούν το σώμα της ελληνικής επιχειρηματικότητας – 99,6% των επιχειρήσεων) απασχολούν το 76% του συνόλου των εργαζομένων και παράγουν το 56% της συνολικής προστιθέμενης αξίας από το σύνολο των επιχειρήσεων στη χώρα. Από το 2008 και μετά υπέστησαν ισχυρό πλήγμα. Το 2014 έχασαν το 1/5 της δυναμικής τους (175.844 επιχειρήσεις), οδήγησαν στην ανεργία το 25% των εργαζομένων τους (498.486 εργαζόμενους) και απώλεσαν το 35% της προστιθέμενης αξίας τους (14,7 δισ. €) έναντι του 2008.

Το διδακτικό προσωπικό διαθέτει αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα (δεύτερο πτυχίο, μεταπτυχιακό/διδακτορικό, μετεκπαίδευση εσωτερικό/εξωτερικό).

Περισσότεροι από 1 στους 2 μαθητές/-τριες της συγκεκριμένης βαθμίδας είναι ηλικίας μεγαλύτερης της κανονικής στο σύνολο των τάξεων.

Ο ιδιωτικός τομέας της εκπαίδευσης έχει αποσυρθεί από τη δευτεροβάθμια. Επενδύει στη μεταδευτεροβάθμια μη τριτοβάθμιου επιπέδου εκπαίδευση.

Η ελκυστικότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης παραμένει χαμηλή. Η πρόσβαση των αποφοίτων στα ΤΕΙ δεν θεωρείται αυτονόητη.

Καταγράφεται αύξηση του μαθητικού πληθυσμού της τεχνικής εκπαίδευσης.

Η εμπλοκή των κοινωνικών εταίρων και των επαγγελματικών συλλογικοτήτων είναι εμφανώς υποτιμημένη, αν όχι ανύπαρκτη.

Με την έναρξη της κρίσης άρχισε και η αύξηση των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Από το 2014 το ποσοστό νέων 30-34 που είναι απόφοιτοι τριτοβάθμιας στην Ελλάδα έφτασαν στο 42,7%. Ξεπέρασαν και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (39,1%).«Η συνεχής απαξίωση στην κοινωνική συνείδηση της επαγγελματικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και του τεχνολογικού τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν αποτελεί στρατηγική επιλογή της χώρας, αλλά σημαντικότατη παθογένεια ενός συστήματος που έχει ήδη προσπεραστεί από την πραγματικότητα», επισήμανε ο Νίκος Παΐζης, επιστημονικός συνεργάτης του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ, κατά την παρουσίαση της έρευνας.

Ο υφυπουργός Παιδείας, Δημήτρης Μπαξεβανάκης, δήλωσε: «Φιλοδοξούμε τα επόμενα δύο χρόνια να υπερβούμε τον αριθμό των 8.000 θέσεων μαθητείας και απασχόλησης, με την κινητοποίηση του Δημοσίου, του ευρύτερου Δημοσίου, των Επιμελητηρίων»

«Η παραγωγική ανασυγκρότηση θα γίνει σε τοπικό επίπεδο»

Η εκπαίδευση πρέπει να προσαρμοστεί στην αγορά ή το αντίστροφο; Η εκπαίδευση είναι κοινωνικό αγαθό ή αναπτυξιακό εργαλείο; Απαντώντας ο ίδιος στα δύο «κοινότοπα διλήμματα που κυριαρχούν στον πολιτικό λόγο», ο Νίκος Παΐζης, επιστημονικός συνεργάτης του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ και υπεύθυνος της έρευνας, εξηγεί στην «Εφ.Συν.» γιατί η αγορά πρέπει να προσαρμοστεί στην εκπαίδευση, αλλά και γιατί πρέπει να θυμηθούμε ότι η εκπαίδευση είναι και αναπτυξιακό εργαλείο το οποίο, μάλιστα, θα πρέπει να μάθουν να δουλεύουν πρώτες οι τοπικές κοινωνίες.

● Τι απαντάτε στα διλήμματα; 

Σε ό,τι αφορά το πρώτο δίλημμα, η αγορά είναι αυτή που πρέπει να προσαρμοστεί στην εκπαίδευση, διότι το επίπεδο της τεχνολογικής εξειδίκευσης της αγοράς υπολείπεται της προσφερόμενης από την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αν δεν συνέβαινε αυτό, δεν θα είχαμε το brain drain ούτε τα φαινόμενα να απασχολούνται απόφοιτοι σε κατώτερου επιπέδου εργασία. Οσο για το δεύτερο δίλημμα, η εκπαίδευση είναι και κοινωνικό αγαθό και αναπτυξιακό εργαλείο. Ωστόσο, το δεύτερο το έχουμε ξεχάσει.

● Γιατί έχει υποτιμηθεί αυτός ο ρόλος της εκπαίδευσης; 

Διότι δεν έχει ακαδημαϊκό προφίλ αλλά επαγγελματικό. Ομως η εκπαίδευση, εκτός από να προάγει την προσωπικότητα των ανθρώπων, τροφοδοτεί την εθνική οικονομία με εξειδικευμένα στελέχη που είναι μεσαίας και υψηλής εξειδίκευσης. Υποτιμάμε τον τεχνολογικό τομέα της τριτοβάθμιας και την επαγγελματική εκπαίδευση, ενώ πρόκειται για πολύ σημαντικούς μοχλούς ανάπτυξης.

● Πώς πρέπει να συγκροτηθεί το πλαίσιο ανάπτυξης; 

Το αναπτυξιακό μοντέλο θα πρέπει να εξειδικευθεί σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών ακριβώς γιατί αυτές ξέρουν το ανθρώπινο δυναμικό που συντελεί στην παραγωγή. Αρα η παραγωγική ανασυγκρότηση θα γίνει σε τοπικό επίπεδο, είτε μας αρέσει είτε όχι.

πηγή

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*