Παν. Δυτ. Αττικής: Δεν χρειάζονται στην Ελλάδα τετραετείς σπουδές στην Τεχνολογία Ιατρικών Εργαστηρίων;

Πέτρος Καρκαλούσος
Επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστηρίων του ΤΕΙ Αθήνας

Στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΔΑ) το τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστηρίων (ΤΙΕ) όπου υπηρετώ καταργείται. Ενώνεται με άλλα τέσσερα τμήματα με τα οποία έχει ελάχιστα κοινά μαθήματα και με τα οποία καλείται να λειτουργήσει κοινό πρόγραμμα σπουδών τουλάχιστον για τα πρώτα τρία εξάμηνα. Τα άλλα τέσσερα τμήματα είναι τα Αισθητικής – Κοσμετολογίας, Οπτικής – Οπτομετρίας, Οδοντικής Τεχνολογίας, Ακτινολογίας – Ακτινοθεραπείας. Στο νέο τμήμα «βιοιατρικών επιστημών», όπως ονομάζεται δημιουργείται ένα άθροισμα μαθημάτων που η κοινή λογική λέει ότι δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους.

Το πρόγραμμα σπουδών που κατατέθηκε στην τελευταία συνάντηση των εκπροσώπων των πέντε τμημάτων (ακαδημαϊκών και επιστημονικών) με την επιτροπή του Υπουργείου Παιδείας περιείχε πάνω από 200 μαθήματα. Δεδομένου δε ότι τα πέντε τμήματα συγχωνεύονται εξ’ολοκλήρου χωρίς να προβλέπεται καμία οργανωτική δομή που να διακρίνει τους πέντε κλάδους θα ήθελα να εξηγήσω στους αναγνώστες του esos, σε φοιτητές και αποφοίτους του γιατί το τμήμα αυτό είναι αδύνατο να λειτουργήσει όπως επιθυμεί το Υπουργείο, τουλάχιστον έτσι ώστε οι επαγγελματικοί κλάδοι των οποίων τα τμήματα συγχωνεύτηκαν να θεωρούνται και στο μέλλον κλάδοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

1.    Στο νομοσχέδιο δόθηκε το όνομα «Τμήμα Βιοϊατρικών Επιστημών» (στα Αγγλικά Biomedical Science) και τους πέντε συγχωνευμένους κλάδους. Το όνομα όμως αυτό παραπέμπει στο χαρακτηρισμό των Τεχνολόγων Ιατρικών Εργαστηρίων αφού σε πολλές χώρες τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα χαρακτηρίζονται ως biomedical laboratory technology ή biomedical laboratory science ή απλούστερα biomedical science. Άλλωστε η Ευρωπαϊκή ομοσπονδία του κλάδου ονομάζεται European Association for Professions in Biomedical Science (EPBS) και η Παγκόσμια Ομοσπονδία International Federation of Biomedical Laboratory Science (IFBLS). Oι απόφοιτοι του τμήματος «βιοϊατρικών επιστημών» που έχουν διδαχθεί μαθήματα π.χ. Οδοντικής Τεχνολογίας ως τι θα αναγνωρίζονται στο εξωτερικό εφόσον δεν θα υπάρχει, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, αναγραφόμενη κατεύθυνση στο πτυχίο;

2.    Το άθροισμα των μελών ΔΕΠ και των πέντε τμημάτων είναι μόλις 45 μέλη ΔΕΠ και 10 μέλη ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ. Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής δεν θα υπάρχουν έκτακτοι ακαδημαϊκοί συνεργάτες αφού θα λειτουργεί σύμφωνα με τους όρους του ελληνικού πανεπιστημίου. Βεβαίως πολύ λίγα μέλη ΔΕΠ θα έχουν και άλλα τμήματα του ΠΔΑ, η υποστελέχωση θα φανεί άλλωστε μόλις ξεκινήσει η λειτουργία του, αλλά τα τμήματα αυτά το Υπουργείο τα ήθελε αυτοδύναμα και να έχουν την δυνατότητα να ρυθμίσουν τα του οίκου τους και να διεκδικήσουν την ενίσχυσή τους. Κι όμως από τα πέντε τμήματα που συγχωνεύονται τα δύο (Τεχνολογία Ιατρικών Εργαστηρίων, Οπτική και Οπτομετρία) έχουν έστω και τυπικά τον αριθμό των μελών ΔΕΠ που προβλέπει ο νόμος 4487/2017 (8 μέλη ΔΕΠ εκ των οποίων τα 2 πρώτης βαθμίδας). Παρόλα αυτά το Υπουργείο Παιδείας συγχώνευσε και τα πέντε χωρίς ούτε καν εισαγωγικές κατευθύνσεις ή κάποια άλλη διαφοροποιό διοικητική δομή μεταδίδοντας και στα πέντε τμήματα τα προβλήματα στελέχωσης των υπολοίπων τριών τμημάτων.

3.    Μπορεί οι εκπρόσωποι των πέντε τμημάτων να έφτιαξαν κοινά εξάμηνα σπουδών αλλά σε ότι αφορά τουλάχιστον το τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστηρίων πιο πολλά κοινά μαθήματα υπάρχουν με άλλα τμήματα όπως με τα τμήματα νοσηλείας (Νοσηλευτική, Μαιευτική) στα μαθήματα ανατομίας και φυσιολογίας, τα τμήματα αποκατάστασης (Φυσιοθεραπεία, Εργοθεραπεία) στα μαθήματα ανατομίας και το τμήμα Δημόσιας Υγιεινής με μαθήματα που αφορούν λοιμογόνους παράγοντες όπως μικροβιολογία, παρασιτολογία κ.α Τα κοινά μαθήματα που έχει το ΤΙΕ με άλλα τμήματα της Σχολής με τα οποία και δεν ενώνεται θα συνεχίσουν να τα διδάσκουν οι δικοί του καθηγητές. Στη πράξη το νέο τμήμα που δημιούργησε το Υπουργείο Παιδείας θα πρέπει να διδάξει πάνω από 200 μαθήματα.

4.    Και τα πέντε τμήματα που ενώνονται καλλιεργούν λίγο έως πολύ ατομικές δεξιότητες σε αναλύσεις, μετρήσεις, χειρισμούς μηχανημάτων κ.α. Έτσι τα προγράμματα σπουδών τους έχουν πολλά εργαστήρια, πολλά εξ’αυτών είναι πολύωρα αφού οι φοιτητές οφείλουν σε αυτά να παραδώσουν συγκεκριμένο έργο. Προκύπτει έτσι ένα σύνολο άνω των 300 κωδικών μαθημάτων. Φυσικά τα εργαστηριακά μαθήματα δεν διδάσκονται σε κοινή διδακτική ώρα αλλά σε διαφορετικές ομάδες φοιτητών. Η υποστελέχωση σε μόνιμο προσωπικό θα αναγκάσει κυρίως τα λίγα μέλη ΕΤΕΠ, ΕΔΙΠ (δεδομένου ότι δεν έχουν γνωστικό αντικείμενο καθορισμένο από ΦΕΚ) στην διδασκαλία ασχέτων ως προς την προηγούμενη εμπειρία τους εργαστηρίων.

5.    Το νομοσχέδιο προβλέπει την ίδρυση προγραμμάτων διετούς διάρκειας συν πρακτική άσκηση. Προβλέπει σε αυτά ότι θα διδάσκουν και μέλη ΔΕΠ γεγονός ανέφικτο αφού τα μαθήματα αυτά θα προστεθούν τα υπάρχοντα 300. Θα πρέπει να προσληφθούν πολυάριθμοι συμβασιούχοι καθηγητές για να λειτουργήσουν τουλάχιστον τα εργαστήρια των διετών προγραμμάτων. Δεδομένου ότι τα εργαστήρια σε αυτά θα λειτουργούν με επάρκεια προσωπικού σε αντίθεση με τα πανεπιστημιακά ενδέχεται τα επαγγελματικά δικαιώματα των παλαιών τμημάτων να μεταφερθούν de facto στα διετή προγράμματα αφού το Υπουργείο Παιδείας θα δώσει σε αυτά επαγγελματικά δικαιώματα ενδεχομένως ευρύτερα από αυτά των ΙΕΚ.

6.    Στα πανεπιστήμια όταν υπάρχουν ελλείψεις καθηγητών, δεδομένου ότι απουσιάζουν σε αυτά οι συμβασιούχοι όπως στα ΤΕΙ, γίνονται εξ’ανάγκης συγχωνεύσεις μαθημάτων. Τέτοιες θα γίνουν ενδεχόμενα και στο ΠΔΑ παρά τα αρχικά προγράμματα σπουδών, εφόσον δεν προσληφθούν τον επόμενο χρόνο έκτακτοι συνεργάτες. Στο τμήμα «βιοϊατρικών επιστημών» τι συγχωνεύσεις να γίνουν; Tι κοινό έχει η Ακτινολογία – Ακτινοθεραπεία με την Οπτική – Οπτομετρία; Αν δεν μπορεί να διδαχθεί ένα μάθημα αυτό πρακτικά θα καταργείται. Οι φοιτητές επειδή δεν ακολουθούν εξ’αρχής μία κατεύθυνση μαθημάτων θα μπορούν να αντικαθιστούν το μάθημα αυτό με άλλο διαφορετικού κλάδου καταργώντας στην πράξη την δυνατότητα (εάν δοθεί) της αναγραφής κατεύθυνσης σπουδών στο πτυχίο.

7.    Βεβαίως και υπάρχουν στα πανεπιστήμια τμήματα που αναγράφουν στο πτυχίο τους διαφορετικές κατευθύνσεις. Αυτές όμως έχουν οργανωθεί από τα ίδια τα πανεπιστήμια και τα τμήματα τους και αφού αποδείχθηκε ότι υπάρχει ακαδημαϊκός λόγος για κάτι τέτοιο και υπάρχει επαρκής αριθμός μελών ΔΕΠ για να υποστηρίξει τις διαφορετικές κατευθύνσεις. Εδώ δεν υπήρχε κανένας ακαδημαϊκός λόγος. Τι κέρδος θα έχει ένας φοιτητής που ενδιαφέρεται για την Τεχνολογία Ιατρικών Εργαστηρίων να πάρει μαθήματα από το πρώην τμήμα π.χ. Οδοντικής Τεχνολογίας; Εάν δεν έχει ECS από μαθήματα του κλάδου του πως θα αναγνωρίσει το πτυχίο του στο εξωτερικό ή έστω στον ΑΣΕΠ;

8.    Τα πέντε τμήματα που συγχωνεύτηκαν έχασαν το δικαίωμα να αποκτήσουν ουσιαστικές κατευθύνσεις εντός του αντικειμένου τους. Π.χ. τo τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστηρίων θα μπορούσε να είχε κατευθύνσεις σε διαφορετικούς εργαστηριακούς τομείς. Σε μία τέτοια περίπτωση δε θα μειώνονταν η αξία του πτυχίου στην αγορά εργασίας γιατί η κατεύθυνση θα ήταν μία εξειδίκευση ευρύτερου αντικειμένου. Είναι όμως π.χ. η Αισθητική και Κοσμετολογία εξειδίκευση του βιοϊατρικού επιστήμονα;

9.    Το Υπουργείο Παιδείας δικαιολογεί την συγχώνευση ισχυρίζοντας ότι τα τμήματα αυτά δεν είχαν την απαιτούμενη ακαδημαϊκότητα, είχαν «στενό» επιστημονικό πεδίο. Αν και θα έπρεπε να εξηγήσει στους χιλιάδες αποφοίτους τους και στην κοινή γνώμη με ποιο «μέτρο» εκτιμά το εύρος του επιστημονικού πεδίου σε κάθε περίπτωση που αφορά το ΠΔΑ, διαβεβαιώνω ότι για το τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστήριων αυτό δεν ευσταθεί. Σύμφωνα με την EPBS στο 80% των χωρών της Ευρώπης ο κλάδος «biomedical science» εντάσσεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όπως αυτή ορίζεται από την συνθήκη της Μπολόνια. Οι υπόλοιπες χώρες τείνουν προς αυτή την κατεύθυνση ανάλογα με το πως έχουν οργανώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πουθενά όμως δεν έγινε υποβάθμιση όπως εδώ.

Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο το Υπουργείο Παιδείας κληροδοτεί στην Διοικούσα Επιτροπή του ΠΔΑ ένα «μεγάλο ασθενή» για το νέο πανεπιστήμιο. Δεν έχει άλλωστε προηγούμενο η ένωση πέντε τμημάτων με τριψήφιο αριθμό τόσο διαφορετικών μαθημάτων. Ακόμα και αν στον εσωτερικό κανονισμό του νέου πανεπιστημίου προβλεφτούν κατευθύνσεις στο πτυχίο του προτεινόμενου τμήματος «βιοϊατρικών επιστημών» καθώς και οι προϋποθέσεις απόκτησης του, η απαξίωση των πέντε κλάδων λόγω των οργανωτικών προβλημάτων λειτουργίας τους και απόδοσης εξειδικεύσεων επαρκούς πανεπιστημιακής εκπαίδευσης θα παρασύρει και τα πέντε στην ανυποληψία.

Οι χιλιάδες απόφοιτοι των πέντε τμημάτων ελπίζουν ότι τα μέλη της ελληνικής βουλής θα αντιληφθούν εγκαίρως το παράλογο αυτής της συγχώνευσης και ίσως τότε και το Υπουργείο Παιδείας να εξηγήσει με ποια ακαδημαϊκά και νομικά κριτήρια πίεζε μέχρι την τελευταία στιγμή για αυτού του είδους την συγχώνευση χωρίς να δεχτεί να συζητήσει ούτε καν τις συμβιβαστικές προτάσεις των εκπροσώπων των τμημάτων και των κλάδων τους που του τέθηκαν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *