Και όμως (δεν) γίνεται: Στα Τμήματα Φυσικής χωρίς Μαθηματικά

Η Φυσική είναι μία επιστήμη που προσπαθεί να εξηγήσει τον κόσμο μας. Με την παρατήρηση και το πείραμα εντοπίζει τα φαινόμενα και με τα Μαθηματικά ως εργαλείο προσπαθεί να περιγράψει τους φυσικούς νόμους.

Η ταχύτητα και η επιτάχυνση, για παράδειγμα, είναι η πρώτη και η δεύτερη παράγωγος της εξίσωσης του διαστήματος στην ευθύγραμμη κίνηση. Φανταστείτε ένα φοιτητή σε τμήμα Φυσικής να σπουδάζει χωρίς να γνωρίζει την έννοια της παραγώγου. Παράλογο; Εντελώς για όλους εμάς, αλλά όχι για το Υπουργείο Παιδείας.

Πρόκειται για μία εντελώς ανομοιογενή ομάδα φοιτητών, όπου κάποιοι θα γνωρίζουν Μαθηματικά και κάποιοι όχι, αλλά όλοι θα πρέπει να μελετήσουν πολύπλοκα φυσικά φαινόμενα (για Πανεπιστημιακές σπουδές πρόκειται) με εργαλείο τα Μαθηματικά, χωρίς κάποιοι να γνωρίζουν Μαθηματικά. Κονιορτοποιούνται έτσι όλα τα επιχειρήματα περί της ΕΒΕ και της βάσης των 2.750 μορίων στις μετεγγραφές.

Το 2021 καθιερώθηκε η ΕΒΕ με το επιχείρημα ότι δεν μπορούν να εισάγονται στα ΑΕΙ φοιτητές με 2 και 3 διότι δεν έχουν το γνωστικό επίπεδο για να παρακολουθήσουν Πανεπιστημιακές σπουδές. Φυσική, όμως, θα μπορούν να σπουδάσουν χωρίς Μαθηματικά. Με αυτή τη λογική αρκετά Τμήματα Φυσικής έθεσαν υψηλό συντελεστή ΕΒΕ από 0,9 έως 1,2, όταν το κατώτερο είναι 0,8 που επέλεξαν μόνο τα τρία από τα επτά Τμήματα Φυσικής, θεωρώντας ότι η Φυσική είναι δύσκολη επιστήμη (και πράγματι είναι) και συνεπώς θέλουν καλούς φοιτητές για να τα βγάλουν εις πέρας τις δύσκολες σπουδές. Τώρα θα έχουν φοιτητές που δεν θα γνωρίζουν καθόλου Μαθηματικά.

Καθιερώθηκε και η βάση της μετεγγραφής, βάσει της οποίας πρέπει για να μπορεί να κάνει αίτηση μετεγγραφής ένας φοιτητής σε ένα Τμήμα πρέπει τα μόρια με τα οποία εισήχθη στις Πανελλαδικές να μην απέχουν περισσότερο από 2.750 μόρια από τη βάση του Τμήματος προορισμού, με σκοπό να μην δημιουργούνται φοιτητές δύο ταχυτήτων, πράγμα που θα κάνει τη διδασκαλία πολύ πιο δύσκολη, λόγω της διαφοράς του επιπέδου των φοιτητών. Στα Τμήματα Φυσικής δεν θα υπάρχει διαφορά γνώσεων των δύο ομάδων φοιτητών; Αυτό φαίνεται να μην τους απασχολεί στο Υπουργείο Παιδείας.

Αν ρωτήσετε έμπειρους φροντιστές θα σας πουν ότι οι υποψήφιοι από το 3ο Πεδίο έχουν χειρότερες επιδόσεις στη Φυσική στις Πανελλαδικές Εξετάσεις από τους υποψηφίους από το 2ο Πεδίο, διότι οι πρώτοι δεν γνωρίζουν Μαθηματικά και αυτό τους δημιουργεί πρόβλημα στις επιδόσεις τους στη Φυσική.

Στον πίνακα 1 μπορούμε να διαπιστώσουμε του λόγου το  αληθές. Βλέπουμε ότι στη Φυσική οι υποψήφιοι του 3ου Πεδίου έχουν χειρότερες επιδόσεις από τους υποψηφίους του 2ου Πεδίου και στο ποσοστό κάτω από το 10, όπου έχουν διαφορά 8,5% και στη διαφορά των αριστούχων αλλά και στη διαφορά του μέσου όρου που είναι λίγο περισσότερο από 1%. Αντίθετα στη Γλώσσα οι επιδόσεις των υποψηφίων του 3ου Πεδίου είναι παντού καλύτερες και στη Χημεία υπάρχουν περισσότεροι αριστούχοι στο 3ο Πεδίου και περισσότεροι κάτω από τη βάση στο 2ο Πεδίο, όπως και ο μέσος όρος είναι καλύτερος στο 2ο Πεδίο μόνο όμως κατά 0,22. Είναι προφανές, λοιπόν ότι οι υποψήφιοι του 3ου Πεδίου ενώ είναι μάλλον λίγο καλύτεροι στα υπόλοιπα κοινά μαθήματα είναι εμφανώς χειρότεροι στη Φυσική. Βάλτε τους λοιπόν να σπουδάσουν Φυσική.

Το ερώτημα είναι γιατί τα Τμήματα Φυσικής. Διότι το πράγμα έφτασε στο απροχώρητο. Όπως βλέπουμε στον πίνακα 2 στις Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2025 καλύφθηκε μόνο το 33,59%, δηλαδή μία στις τρεις θέσεις. Και από αυτούς που εισήχθησαν δεν γνωρίζουμε πόσοι θα φοιτήσουν και πόσοι θα αποφοιτήσουν. Οι άλλες δύο στις τρεις έμειναν κενές. Ξαφνικά δηλαδή η Ελλάδα θα ξεμείνει από πτυχιούχους Φυσικής. Αυτό σημαίνει ότι βάσει των θέσεων εισακτέων που ανακοίνωσε το Υπουργείο Παιδείας όλους τους φοιτητές θα μπορούσαν να τους εκπαιδεύσουν τα Τμήματα της Πάτρας και των Ιωαννίνων. Τα υπόλοιπα θα έμεναν χωρίς φοιτητές. Φυσικά αυτό δεν μπορεί ούτε έχει νόημα να γίνει αλλά μας δείχνει το μέγεθος του προβλήματος.

Δεν είναι, όμως, μόνο τα Τμήματα Φυσικής. Είναι και τα Τμήματα Μηχανικών Περιβάλλοντος σε Θεσσαλονίκη και Ξάνθη που εντάσσονται και στο 3ο Πεδίο. Θα έχουμε δηλαδή Μηχανικούς χωρίς Μαθηματικά. Με την ίδια απόφαση εντάσσονται στα Πεδία και οι νέες Στρατιωτικές Σχολές που προέκυψαν με τον νέο νόμο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Και εδώ έχουμε αντίστοιχα φαινόμενα με τους Μηχανικούς να προστίθενται και στο 3ο Πεδίο χωρίς να γνωρίζουν Μαθηματικά, δηλαδή και τους Μηχανικούς της σχολής Ευελπίδων και στο 4ο Πεδίο, χωρίς να γνωρίζουν Φυσική. Και νομίζω ότι έτσι όπως πάει το πράγμα του χρόνου θα ακολουθήσουν και τα Τμήματα Μαθηματικών που θα τα εντάξουν και στο 4ο Πεδίο, για να μην αδειάσουν και αυτά από φοιτητές.

Όλα αυτά γίνονται διότι αδειάζουν τα Τμήματα της περιφέρειας και τα Τμήματα μεσαίας και χαμηλής ζήτησης δεν έχουν φοιτητές και αγωνίζονται να “κλέψουν” φοιτητές από τα άλλα Τμήματα. Δεν πρόκειται μόνο για τα Τμήματα Φυσικής που εφαρμόζουν το κόλπο της ένταξης και σε άλλο Πεδίο. Έχουμε γράψει ήδη γι’ αυτό. Δείτε το εδώ. Πρόκειται για πρακτική που εφαρμόζεται συστηματικά από το 2021 μέχρι τώρα και αλλοιώνει τις Πανελλαδικές Εξετάσεις καθιστώντας τες όλο και πιο άδικες, διότι παραβιάζεται η βασική αρχή της ισονομίας: όσοι διεκδικούν θέση σε μία σχολή να έχουν κριθεί με τα ίδια κριτήρια, δηλαδή να έχουν εξεταστεί στα ίδια μαθήματα με τα ίδια θέματα.

Νομίζω ότι αυτή η κάθε χρόνο χειροτέρευση των όρων εισαγωγής στα ΑΕΙ δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Πάνω απ’ όλα δείχνει μια βαθιά περιφρόνηση απέναντι στη νέα γενιά· τα παιδιά μας. Δεν είναι δυνατόν έχοντας ήδη διανύσει το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα να μην μπορούμε να τους εξασφαλίσουμε δίκαιους όρους εισαγωγής στα ΑΕΙ και να μη νοιάζεται κανείς γι’ αυτό. Είναι σαφές ότι δεν τους παρέχουμε τις ίδιες ευκαιρίες, τουλάχιστον ας τους παρέχουμε όσο πιο δίκαιους όρους μπορούμε. Απλά τους το οφείλουμε.